Sắp tới đây, George Lucas sẽ cho ra mắt một cuốn sách có tên là The Star Wars Archives: 1999-2005. Cuốn này sẽ đi sâu vào hành trình trilogy prequel của Star Wars được lên ý tưởng cũng như khởi tạo, và quan trọng nhất là có đả động đến kế hoạch gốc cho một bộ sequel của mình (nếu không bán cho Disney).
Sau khi tin này được công bố, có khá nhiều người cảm thấy tiếc rẻ các ý tưởng gốc cho bộ sequel của Lucas (bao gồm việc Darth Maul ngấm ngầm đóng vai một dạng Bố Già cyborg, chi phối giới tội phạm sau khi Đế Chế sụp đổ, lực lượng Stormtrooper thì trở thành ISIS, còn Leia và Luke phải loay hoay bảo vệ thể chế cộng hòa hãy còn chưa cứng cáp mà mình đã tái gầy dựng với sự giúp sức của một thế hệ Jedi mới). Tuy nhiên, cũng có không ít fan nghi ngờ khả năng thành công của mấy ý tưởng này, bởi lẽ sau trilogy prequel thì ai cũng biết buông lỏng cho Lucas thực hiện ý tưởng thì ra sao rồi đấy 🐧.
Sự tách biệt giữa độ hay của ý tưởng và cách triển khai ý tưởng không phải là vấn đề riêng gì của Star Wars, mà nó là một cái khó chung đối với toàn dòng SFF, hay thậm chí là mọi thể loại tác phẩm trên đời nói chung rồi. Có rất nhiều trường hợp ta có ý tưởng nền nghe cực kỳ hấp dẫn, nhưng khi được triển khai ra thì hoặc vì tay viết của tác giả còn quá non nớt, hoặc vì tác giả hơi tự tin quá đà vào sức hút trong văn phong mình nên đã cho ra một thành phẩm rất lôm côm. Nhưng ngược lại, có những ý tưởng mới đầu nghe rất nhạt, nếu không muốn nói là... ngu, nhưng được triển khai một cách điêu luyện và tạo thành một tác phẩm hấp dẫn.
Cái ví dụ nổi tiếng nhất thì lẽ đương nhiên chính là trilogy prequel Star Wars rồi. Series phim này có một số ý tưởng nền rất hay, góp phần mở rộng thêm thế giới của Star Wars, giúp đào sâu thêm về lịch sử của một số nhân vật như Palpatine và Anakin. Nhưng mà lạy Chúa, bro Lucas làm nó cứ lủng cà lủng củng, xem mà thấy phát ớn.
Ngoài đó ra thì ta có cái bộ truyện The Codex Alera của Jim Butcher. Bộ này ra đời bởi vì bản thân Jim Butcher muốn chứng minh rằng một ý tưởng nát nhưng được triển khai tốt thì thành phẩm vẫn ngon như thường. Thanh niên đã lấy một ý tưởng (hay đúng hơn là sự kết hợp của hai ý tưởng) nghe hết sức ngu, ấy là viết một câu chuyện xoay quanh Pokemon và binh đoàn La Mã mất tích, với kết quả chính là The Codex Alera. Bộ truyện hơi bị lặp đi lặp lại và cliché về cốt, nhưng nó vẫn đủ hấp dẫn để tác giả ăn được kèo xuất bản tận 6 cuốn, chứng minh tuyên bố gốc của mình.
Một thanh niên khác cũng nổi tiếng không kém là One-Punch Man. Cái ý tưởng của nó quả thật nghe nhàm chẳng để đâu cho hết: một nhân vật siêu anh hùng mạnh đến mức đấm phát chết luôn mọi thằng phản diện (theo đúng nghĩa đen, 1 đấm là xong chuyện <(“) ). Nếu có triển khai, chẳng ai nghĩ nó sẽ kéo dài được quá một hai tập. Nhưng thật bất ngờ là nó trở thành nguyên một series dài, rất hài hước và hấp dẫn.
Cũng trong mảng manga/anime, ta có cái series Fate/stay night của Type-Moon, cụ thể hơn là hai bản chuyển thể cái route Unlimited Blade Work của nó do Deen và Ufotable thực hiện. Cả hai đều triển khai dựa trên cùng một ý tưởng gốc, nhưng Ufotable thì vì có cả kinh phí lẫn thời lượng cao hơn, thế nên có thể triển khai cái ý tưởng đấy một cách ngon lành hơn Deen, và nếu so sánh hai bên ta sẽ thấy một sự khác biệt rất rõ về độ hấp dẫn thành phẩm gốc.
Các tác phẩm chuyển thể trên thực tế là một trong những ví dụ dễ thấy nhất cho việc cách triển khai ý tưởng nền nó có thể làm nên một sự khác biệt lớn đến cỡ nào. Anh em có thể nhìn vào tác phẩm The Children of Men của P. D. James và bản chuyển thể của nó là thấy rất rõ. Cả hai đều cùng xoay quanh việc xã hội con người trở nên thoái hóa sau khi một nguyên nhân bí ẩn nào đó làm cho không còn đứa trẻ nào được sinh ra nữa, nhưng cuốn truyện gốc thì đi sâu vào mấy cái nội tâm của nhân vật nhẹ nhàng cũng như bình luận về cách nước Anh dần rơi vào một chế độ toàn trị, còn bộ phim thì nặng về tính phiêu lưu hành động và khám phá sự suy đồi của xã hội hơn. Chính thế nên nếu xem phim xong mà đọc vào quyển gốc thì anh em sẽ thấy nó chán cực kỳ.
Một cặp đôi chuyển thể khác cũng cần phải kể đến là World War Z của Max Brooks. Cái này thì hơi bị tách biệt hơn The Children of Men, bởi vì bản phim của World War Z nó gần như là một cái gì đó khác hẳn luôn rồi. Tuy nhiên, chúng nó vẫn có thể gọi là cùng chung một gốc, ấy là sử dụng việc đại nạn zombie lan tỏa khắp thế giới làm ý tưởng nền. Nhưng trong khi bản phim chọn cách triển khai ý tưởng ấy theo một cách cũ mèm, làm nó chìm nghỉm giữa một lô một lốc các tác phẩm về zombie khác của dòng SFF, cuốn tiểu thuyết gốc quyết định triển khai nó dưới dạng tư liệu phỏng vấn những người sống sót qua cuộc chiến, và nhờ vậy mà đứng bật lên hẳn.
Cũng trong đề tài zombie thì ta có truyện ngắn Search History của K.T. Bryski. Ý tưởng của nó thực chất nghe gần như cũng ngu chẳng kém gì The Codex Alera, ấy là chỉ liệt kê một chuỗi các từ khóa tìm kiếm thôi. Chấm hết. Ấy nhưng mà tác giả đã dàn xếp mọi thứ một cách rất khéo léo, thông qua các từ khóa mà đã xây dựng lên đầy đủ bối cảnh, mạnh diễn tiến, thậm chí là tâm lý nhân vật cực kỳ thú vị, đồng thời còn tận dụng rất tài tình cái bản chất “trần” của những từ khóa kia để kích thích óc tưởng tượng của người đọc tự điền vào chỗ trống.
Như anh em có thể thấy, ý tưởng và cách triển khai chúng nó khá tách bạch với nhau. Thế nên vụ Lucas kia có biết cũng chỉ nên biết cho vui thôi, chứ đừng vội đánh giá chúng nó cao quá 🐧.
***
Bài gốc được đăng trong group Hội thích truyện Sci Fi trên Facebook. Cùng ghé chơi group để thảo luận về bài viết hoặc đọc thêm các bài tương tự, bạn nhé.
↓