Cách đây mấy bữa, lúc share lại bài review về Witcher (hồi cái bài đấy còn chưa bị Zucc), mình có đề cập đến một thanh niên có tên Elric of Melniboné, và việc Witcher từng đú đồng chí đó. Nay tranh thủ bàn sâu hơn về cái đề tài này.
Vì anh em chắc phần lớn mới chỉ nghe lờ mờ về Elric, hoặc có khi còn chưa hay danh ông anh bao giờ, mình trước tiên sẽ bàn qua về Elric một tí, cũng như thế giới của đồng chí đó cái đã.
Số là trong khoảng cuối thập niên 50, có một thanh niên trẻ măng tên là Michael Moorcock bước vào làng Fantasy Anh Quốc. Anh cu chuyên biên tập các tạp chí pulp thời bấy giờ, nhưng cũng trực tiếp tham gia sáng tác truyện nữa. Truyện của Moorcock tương đối đa dạng về thể loại và dòng, nhưng nổi nhất có lẽ sẽ là các tác phẩm Fantasy thuộc ngách Sword & Sorcery (anh em cứ hiểu đây na ná truyện kiếm hiệp của phương Tây, có điều thay chưởng pháp luyện công các kiểu với phép ma phù thủy). Mấy mẩu truyện/series đấy của Moorcock lấy bối cảnh trên một loạt các vũ trụ song song với nhau, với mỗi vũ trụ đều bao gồm nhiều lớp lang các chiều không gian chất chồng, các tinh cầu khác lạ, và đôi khi còn cả những quy luật vật lý riêng. Chúng thậm chí còn xảy ra tại những khung thời gian cách xa nhau rất nhiều, chạy từ tận khoảnh khắc vụ nổ Big Bang vừa diễn ra cho đến tít tận cái chết nhiệt của cả vũ trụ.
Tuy nhiên, dù đa dạng đến vậy, Moorcock đã dần hàn gắn các tác phẩm trên vào thành một cái đa vũ trụ rất rộng lớn, được kết nối thông qua một thứ gọi là Moonbeam Roads. Mấy tuyến đường Moonbeam Roads này cho phép bất kỳ nhân vật nào ở bất kỳ thế giới nào, bất kỳ tuyến thời gian nào, thậm chí là bất kỳ chiều không gian nào, cũng có thể đến nhảy qua nhảy lại thế giới/tuyến thời gian/chiều không gian của nhau, và từ đấy có những chuyến phiêu lưu thú vị cùng nhau.
Đáng chú ý nhất, để giúp hàn gắn các vũ trụ của mình một cách trơn tru hơn, Moorcock đã tạo ra một số quy luật chung nhất mà mọi vũ trụ và dòng thời gian song song đều tuân theo. Tất cả chúng nó đều khởi sinh từ hai thế lực siêu hình, luôn luôn đối lập với nhau: Law và Chaos. Law là Luật lệ, và nó đại diện cho sự ổn định, quy củ; Chaos là Hỗn loạn, và nó đại diện cho sự hỗn mang, rối loạn. Cả Law lẫn Chaos đều là những thực thể vô tri, giống với các thế lực tự nhiên hơn là một dạng thức sống. Tuy nhiên, một số khía cạnh nhất định chúng vẫn có thể hiện hình ở cõi phàm trần, dưới dạng các tạo vật ngang tầm thánh thần và ma quỷ, để từ đấy trực tiếp can thiệp vào thế giới và bằng mọi giá diệt trừ lẫn nhau.
Nếu nghe mô tả như trên, hẳn anh em sẽ thấy có một bên tà ác rất rõ, còn một bên hiển nhiên thánh thiện rồi. Tuy nhiên, sự tình không đơn giản như thế chút nào. Hai thế lực này cũng không xấu xa hay quái ác hoàn toàn. Law đại diện cho quy củ, nhưng cũng đồng nghĩa với sự ngưng trệ. Chaos thì dù là hỗn loạn nhưng nó cũng đại diện cho thay đổi, may mắn, tự do, sáng tạo. Một vũ trụ nơi Law lấn át hay thắng thế hoàn toàn với Chaos sẽ vĩnh viễn chết tắc, không thể có sự sống hay thay đổi gì cả; nhưng ngược lại, một vũ trụ nơi Chaos chiếm thế thượng phong sẽ chỉ là một nùi hỗn độn, tồn tại và biến đổi một cách điên loạn mà không có bất kỳ nghĩa lý gì hết. Nói cách khác, nếu một thằng giành được chiến thắng áp đảo so với thằng còn lại, cả cái vũ trụ sẽ bị diệt vong.
May mắn thay, trong mọi vũ trụ của Moorcock, ta vẫn còn một thế lực thứ ba nữa, đó là Cosmic Balance. Đúng như cái tên gọi của nó, Balance chịu trách nhiệm duy trì trạng thái cân bằng cho cả Law lẫn Chaos, đảm bảo bọn này không thằng nào đấm phù mỏ được thằng nào cả. Balance làm chuyện đó thông qua hai phương thức: một là nó tạo ra các giới hạn để kìm hãm năng lực của Law và Chaos lại, hai là nó tạo ra một hiệp sĩ để thay mặt mình xuống hạ giới can thiệp vào cuộc tranh đấu giữa các thuộc hạ của Law và Chaos. Hiệp sĩ đấy tên là The Eternal Champion.
Trong mọi vũ trụ, bất kể tuyến thời gian có là gì và tinh cầu chính có là đâu, một Eternal Champion cũng sẽ luôn tồn tại. Đây là những con người biệt lập hoàn toàn, chẳng có tí quan hệ gì với nhau cả, nhưng đều được ám chỉ là hoặc là một khía cạnh nhất định của một thế lực nào đấy (có thể là Balance, có thể là một lực Balance tác động được vào), hoặc là các hóa thân khác nhau của cùng một linh hồn. Gần như mọi Eternal Champion đều là những chiến binh và tướng lĩnh vô song, sở hữu một mối liên kết không thể phá vỡ với một món vũ khí Chaos có tri giác gọi là Black Sword. Dẫu có cái tên rất gợi tả, Black Sword không nhất thiết phải là một thanh kiếm, mà nó sẽ mang những hình dạng khác nhau, tùy theo thời kỳ và tùy vào Eternal Champion sử dụng nó.
Bất cứ khi nào Law hoặc Chaos trở nên nhỉnh hơn bên đối nghịch, Eternal Champion sẽ luôn bị Balance hoặc các thế lực liên quan đến Balance đưa đẩy cho đến những nơi cần đến và đấm toét đầu thằng đang trội, bất kể nó là Law hay Chaos. Đôi khi, toàn bộ đa vũ trụ còn sẽ bị những thực thể quái lạ đến từ một chốn quái dị nào đó khác xâm lăng, và Balance sẽ triệu hồi một loạt Eternal Champion từ các tuyến thời gian và các thế giới khác nhau đến, lập thành một biệt đội xung kích đi diệt trừ cái hiểm họa kia. Chính bởi vậy, Eternal Champion hầu như luôn bị bao vây bởi xung đột và hủy diệt, mặc dù cũng có thể sẽ có những giai đoạn nhân vật này được hưởng tí chút thái bình, khi Law với Chaos vẫn cân tài cân sức và chưa có con gì nhòm ngó đa vũ trụ cả.
Và Elric of Melniboné chính là một Eternal Champion như thế.
Elric of Melniboné là vị hoàng đế cuối cùng của một nền văn minh hung bạo, nằm trên Đảo Melniboné (còn gọi là The Dragon Isle). Dân Melniboné là một chủng tộc rất mạnh mẽ, cả về sức mạnh thể xác lẫn khả năng bùa phép. Đặc biệt là trong khoản bùa phép. Gần như không có một pháp sư nào trên đời lại đủ sức đấu với một phù thủy thuộc tộc Melniboné, bởi vì từ hồi xưa, tổ tiên của họ đã ký kết một hiệp ước với Arioch, một ác thần dưới trướng Chaos. Họ cũng là một nền văn minh hiếm hoi sở hữu rồng (gọi là Phoorn trong vũ trụ này), và có thể dùng chúng để thực hiện các cuộc chinh phạt hết sức tàn khốc. Thật không may, nền văn minh Melniboné đã trên đà suy tàn được gần ngàn năm nay rồi và hiện đế chế của họ chỉ còn giới hạn trong mỗi cái quốc đảo đó.
Trong số những người Melniboné, Elric thuộc diện đặc biệt, và không phải theo nghĩa tốt. Hắn bị mắc chứng bạch tạng, khiến cho người ngợm tóc tai trắng bệch như tuyết, mắt đỏ như máu, và khi đeo thêm bộ giáp đen như gỗ mun lên người, trông Elric lại càng lộ rõ sự khác biệt. Thêm vào đó, Elric cũng mang “dòng máu èo uột,” yếu ớt đến mức tự đứng cũng không nổi, mà phải liên tục sử dụng một thứ thuốc đặc biệt để duy trì cả mạng sống cũng như sức lực. Thêm vào đó, Elric cũng không đến mức tàn khốc như những người Melniboné khác, thường xuyên làm những việc trái với truyền thống ác độc của Melniboné. Kết hợp với việc kể từ khi Elric lên ngôi vua, số lượng trẻ em được sinh ra trên đảo ngày một ít đi, và ngay cả lũ rồng cũng không còn sinh đẻ gì nữa, rất nhiều người rỉ tai nhau rằng Elric là khởi đầu của hồi kết cho Melniboné.
Tuy nhiên, dù yếu ớt, Elric vẫn không phải là dạng thường. Nhờ những phép ma của gia tộc, Elric vẫn luyện lên được thành cả một chiến binh đáng gờm, và tài trị quốc của Elric vẫn đủ để hắn duy trì ngôi vị của mình trên Ruby Throne (ngai vàng của Melniboné). Từng có một nỗ lực đảo chính do em họ của Elric thực hiện, và nó đã suýt nữa thì thành công, nhưng Elric rốt cuộc đã đập bẹp được mưu đồ ấy. Có điều trong quá trình chiến đấu chống lại cái mưu tiếm ngôi kia, Elric nhận thấy mình muốn biết thêm về thế giới bên ngoài, tức vùng lãnh thổ của các đế quốc mới, gọi là Young Kingdoms. Thế nên rốt cuộc, hắn đã tự nguyện thoái vị và rời bỏ Melniboné để đi chu du khắp nơi. Đồng hành với hắn chỉ có Stormbringer, một thanh kiếm Chaos có thể hút linh hồn mọi kẻ nó chém trúng để chuyển hóa thành sức mạnh cho Elric, đồng thời cũng ít nhiều sở hữu tri giác riêng.
Ok, chừng đó là đủ để mọi người hiểu hòm hòm về Elric of Melniboné rồi. Giờ sang phần mọi người ngóng đợi từ nãy đến giờ: Elric of Melniboné vs Witcher.
Đầu tiên, ta sẽ bắt đầu với thứ dễ thấy nhất, ấy là nhân vật. Cụ thể hơn, thứ ta so sánh sẽ là Elric of Melniboné và Geralt of Rivia.
Hai nhân vật này có một số điểm khác nhau. Elric được mô tả là soái ca đẹp trai đến xỉu, trong khi Geralt thì được mô tả là kiểu mặt mày bặm trợn, thô thiển. Elric cũng “bạch tuyết” trọn vẹn hơn Geralt, với cả nước da cũng trắng nhợt như tóc, chưa kể mắt còn đỏ ngầu, trong khi Geralt chỉ bạc đầu vì Trial of the Grasses, một kiểu thí nghiệm đột biến khiến con người trở thành Witcher. Elric thì là người thuộc dòng dõi hoàng gia, trong khi Geralt thì gốc gác là một thằng trẻ con cù bất cù bơ được đám Witcher xin về. Elric cũng liêu xiêu hơn hẳn Geralt, liên tục phải nốc thuốc nếu không muốn tèo, còn Geralt thì chỉ cần chơi đồ khi nào xách kiếm lên hành sự mà thôi.
Tuy nhiên, những thứ khác đấy gần như chỉ mang tính tiểu tiết nếu ta đặt hai nhân vật này cạnh nhau. Elric là một kiếm sĩ na ná Trung Cổ siêu quần với khả năng sử dụng phép ma, và Geralt cũng là một kiếm sĩ na ná Trung Cổ siêu quần với khả năng sử dụng phép ma. Elric và Geralt cũng hay bị tô vẽ như kiểu một… con nghiện, với Elric hay phải dựa dẫm vào thuốc mỗi khi lâm trận (lưu ý là cái thứ thuốc Elric phải uống không chỉ đơn thuần giúp giữ mạng cho hắn, mà còn tăng cường khả năng chiến đấu với phản xạ của hắn lên rất mạnh, và về sau, Elric không còn phải uống thuốc thường xuyên để sống nữa, mà chỉ dùng nó dưới dạng doping thôi), và Geralt cũng phải chơi đồ thì mới cân nổi quái. Đặc biệt, tùy vào thứ thuốc Geralt uống, có khi thanh niên còn “cosplay” Elric luôn. Tỉ như trong truyện ngắn The Witcher, trước khi đấm nhau với con striga, Geralt đã phải uống một hỗn hợp banewart (viết trại của banewort, tức cà dược), phụ tử, và cây sáng mắt, và nó khiến da mặt thanh niên trắng bệch ra như phấn. Anh em nhìn vào bức ảnh khắc họa Elric trong cơn cuồng sát mình dùng để minh họa cho bài đi, và trông mà xem hắn có giống Geralt lúc đang chơi đồ không.
Thêm vào đó, càng nhìn sâu xuống, ta sẽ càng thấy Elric với Geralt giống nhau như tạc. Elric là một anti-hero chứ không phải người hùng gì cả, chỉ đấm nhau khi cần kiếm cơm hoặc không còn đường nào khác, còn đâu dứt khoát không bao giờ chịu làm gì nghĩa hiệp, mặc dù toàn bị số phận với lương tâm đưa đẩy làm những việc có thể coi là đúng đắn. Geralt cũng là anti-hero tương tự, không hành hiệp trượng nghĩa gì hết, mà cứ phải xì tiền ra thì mới rút kiếm, nhưng cũng rất lắm lần vẫn nghe theo tiếng gọi của lương tâm hay bị hoàn cảnh xô đẩy cho làm việc tốt. Elric có tính tình rất ủ ê, hay thấy trầm uất về cái số phận cũng như những cảnh khổ của mình, và thường xuyên ngồi suy ngẫm triết lý lâu la và phun mớ triết đấy ra cho ai chịu nghe. Geralt thì cũng có cái kiểu emo tương tự Elric, và thanh niên sủa triết nhiều đến mức nó thành cả một cái thương hiệu của đồng chí này luôn. Elric còn được mệnh danh là White Wolf, thích đi đánh lẻ chứ không muốn đeo bám gì với bạn đồng hành cả, và thường chỉ “nhặt” kèm bạn bè trên đường đi quest thôi. Geralt cũng được gọi là White Wolf, và cũng toàn đi solo chứ rất ngại đeo bám bạn bè theo cùng. Đến cả Dandelion, phiên bản gần nhất với bạn thân mà Geralt có, phần nhiều cũng chỉ là lì lợm theo đuôi Geralt, chứ không phải Geralt chủ động muốn anh hề này theo cùng. Elric rốt cuộc có một cái kết đầy bi kịch, và Geralt đến cuối cũng chẳng có một cái kết đẹp đẽ gì nốt.
Giờ sang đến phần cốt. Xét về khoản cốt, Elric of Melniboné mang tính vĩ mô hơn, trong khi Witcher thì tập trung vào những thứ nhỏ hơn. Các chuyến phiêu lưu của Elric of Melniboné thường xoay quanh việc thanh niên này phải ra tay giải cứu thế giới, hoặc đánh nhau với các thể loại thánh thần để duy trì trạng thái cân bằng cho Law và Chaos. Không có Elric và thanh kiếm háu đói của hắn, cả cái vũ trụ của Elric sẽ bị hủy diệt. Witcher thì hiếm khi có chuyện các nhân vật phải đi giải cứu thế giới. Thường họ chỉ loanh quanh làm mấy việc diệt quái phục vụ làng xã, và ngày cả có chiến tranh thì cũng là tranh giành quyền lực giữa người với người chứ không lên đến tầm vũ trụ. Tận khi về sau, lúc Witcher có một yếu tố mang tính đa vũ trụ với tận thế xuất hiện, vũ trụ Witcher cũng chẳng thực sự phải đối mặt với nguy cơ hủy diệt nào cả. Có chăng chỉ là hành tinh sẽ reset một phát, như kiểu khủng long bị thiên thạch cho về mo thôi, chứ vũ trụ chung vẫn sống nhăn. Witcher cũng có hơi hướng Epic Fantasy kiểu A Song Of Ice And Fire nữa, trong khi Elric of Melniboné thì chơi Sword & Sorcery kiểu Conan the Barbarian thuần túy.
Nhưng cũng như với nhân vật, nếu nhìn sâu xuống, anh em sẽ thấy hai thằng này có nhiều cái rất giống nhau, đặc biệt nếu ta giới hạn Witcher vào trong hai tuyển tập truyện ngắn đầu của nó. Cái hiển nhiên nhất là trong phần đầu, Witcher gần như bám sát cái ngách Sword & Sorcery rồi, và Elric of Melniboné thì cũng là như thế, vậy nên hai thằng có kiểu kết cấu câu chuyện giống sát sàn sạt nhau: đến chỗ lạ, gặp chuyện bất thường (quái, phù thủy, pháp sư, lời nguyền, hang động ma,…), giải quyết chuyện đấy với vài pha lật kèo, xong phủi đít phiêu lưu tiếp. Elric of Melniboné trên lý thuyết không hẳn là truyện về săn quái vật, nhưng gần như mọi truyện dính đến thanh niên này đều bao gồm Elric đi đấm nhau với quái trên đường thực hiện mục tiêu của mình. Witcher thì lẽ đương nhiên, đấm quái ầm ầm ra đấy. Elric of Melniboné cũng rất hay có cái kiểu bị vướng vào các tranh đấu chính trị ở những nơi mình đến, nhưng đều toàn kemeno và chỉ làm đúng những phần việc mình cần làm để còn tếch đi chỗ khác chứ chẳng ham hố gì mấy cái trò này. Witcher cũng liên tục để những chiêu trò đấu đá chính trị vướng vào chân Geralt, nhưng cũng như với Elric, Geralt chỉ muốn xong hợp đồng cho nhanh thôi, chứ chẳng muốn dính vào ba cái trò chơi vương quyền này làm gì. Ngoài ra Elric of Melniboné còn được cấu thành từ một chuỗi các truyện ngắn chỉ có liên quan đến nhau, thường xuyên nhắc đến các sự kiện và nhân vật của nhau, nhưng là những chuyến phiêu lưu nhìn chung độc lập, có thể được đọc lẻ tẻ hoặc thậm chí đọc loạn tuyến thời gian. Witcher cũng có khởi đầu là một chuỗi các mẩu truyện phiêu lưu biệt lập, không cần đọc thằng trước để biết về thằng sau, mặc dù nếu đọc lộn xộn thì có thể sẽ không hiểu một số sự kiện nó nhắc đến.
Sang phần thế giới thì cái khác lớn nhất giữa hai thằng này là Witcher chịu ảnh hưởng cực kỳ mạnh từ thần thoại và truyền thuyết Ba Lan nói riêng và dân tộc Slav nói chung, cũng như lấy cảm hứng từ một loạt các truyện cổ tích Bắc Âu nữa. Nó cũng lấy một loạt cảm hứng từ Lord of the Rings, với nhiều chủng tộc trong này về cơ bản bốc thẳng từ thế giới của Tolkien ra, giống từ cái tên đến cách miêu tả. Thế giới Elric of Melniboné (ở đây bao gồm cả cái vũ trụ của Elric lẫn những vụ trụ Eternal Champion khác) thì lấy cảm hứng từ các tác phẩm Sword & Sorcery tiên phong như Conan the Barbarian và John Carter, đồng thời cũng chịu ảnh hưởng từ sử thi Bắc Âu. Đặc biệt, Moorcock trứ danh là một người cực kỳ ghét Tolkien, hay đúng hơn là ghét cái cách bộ truyện Lord of the Rings của Tolkien gần như “gò” hẳn Fantasy vào một cái khuôn nhất định, thế nên dứt khoát không bao giờ chủ đích để truyện của mình lấy cảm hứng từ thế giới đó hết, thành ra nó có nhiều chỗ tách bạch hẳn với Witcher.
Tuy thế, thế giới của Elric of Melniboné và Witcher vẫn có nhiều điểm chung chạ. Tiêu biểu nhất là việc chúng nó sử dụng rất mạnh một cái theme xấu tốt lẫn lộn. Trong thế giới của Elric of Melniboné, không phải lúc nào kẻ xấu cũng xấu và người tốt cũng tốt. Điều này được thể hiện qua chính cái quy tắc Law và Chaos của tác phẩm, cũng như qua hàng loạt nhân vật và các vương quốc ta gặp trong hành trình phiêu lưu (bao gồm cả nhân vật chính và vương quốc của hắn). Trên thực tế, tốt xấu trong vũ trụ của Elric nó loạn xạ đến mức Phát-xít còn là lực lượng của Law nữa cơ mà. Witcher cũng có cái kiểu nhập nhà nhập nhèm tương tự như thế, với gần như chẳng có ai hay vương quốc nào ở trong vũ trụ của nó là xấu xa hay tốt đẹp hoàn toàn. Bên cạnh đó, cả thế giới của Elric lẫn Witcher đều mang một sắc thái chuyển giao thời đại rất rõ rệt. Trong Elric of Melniboné, đế chế của dân Melniboné đã rơi vào thời kỳ lụi tàn, với bản thân người Melniboné thì đang trên đà tuyệt chủng, trong khi thế giới bên ngoài đã bắt đầu mọc lên các cường quốc và đế chế mới, ấy chính là các Young Kingdoms. Trong Witcher, bản thân các Witcher cũng là một nghề càng lúc càng nát, với quái vật thì hoặc đã bị diệt gần hết hoặc đã hòa nhập xã hội loài người/được thuần hóa hết rồi. Witcher cũng không có cách nào tạo ra được thế hệ mới nối tiếp mình, bởi vì những người biết chế thuốc gây ra đột biến chết cả rồi, và công thức ấy đã thất truyền. Khi các Witcher của thế hệ này chết đi, sẽ chẳng còn Witcher nào nữa.
Thậm chí, có một số chỗ ta còn chẳng thể dùng từ nào để nói ngoài bảo rằng Elric of Melniboné đã bị Witcher mặt dày đạo thẳng. Trong thế giới của Elric of Melniboné, cụ thể hơn là cái đa vũ trụ của nó, ta có một chủng tộc gọi là Eldren, với thân mình cao ráo mảnh khảnh, xinh đẹp rạng ngời, tai nhọn hoắt, tuổi thọ rất cao. Đây là phiên bản gần giống với tiên nhất mà Elric of Melniboné có, bất chấp việc Moorcock nhất mực bảo mình không dính líu gì đến Tolkien (và có thể đúng là thế thật, vì Tolkien thực ra cũng thó miêu tả từ thơ ca và thần thoại Châu Âu cổ để tạo ra tiên). Đám Eldren này có khả năng di chuyển giữa các vũ trụ khác nhau, và đã lan tỏa đến sống ở nhiều nơi. Trong vũ trụ của Elric, đám đấy có thể được coi là tiên hắc ám, bởi vì họ đã phải cậy nhờ vào Chaos để sống sót, và về sau đã tiến hóa thành người Melniboné. Ở một vũ trụ khác, họ đang sinh sống yên ổn thì bị loài người tràn đến và cướp đất, rốt cuộc phải dắt díu nhau đến một chỗ gọi là World's Edge, và hiệp lực với một chủng tộc “halfling” để chống lại loài người.
World's Edge, tiên bị cướp nơi sinh sống, kết hợp với halfling đánh con người. Nghe quen không?
Trong trường hợp anh em không hiểu thế là sao, trong Witcher, ta có một truyện ngắn với tiêu đề The Edge of the World. Trong truyện này, ta được biết rằng loài người đã tràn đến và chiếm lãnh thổ của tiên, và đám tiên phải dắt díu nhau trốn tít vào trong núi. Về sau, ta còn được biết rằng tiên là một tộc có khả năng di chuyển giữa các thế giới, và họ đã từ một thế giới khác đến định cư ở đây trước loài người, và lúc bị loài người cướp đất xong thì quay sang bắt tay với một loạt các giống loài khác để cướp lại đất, trong đó có bao gồm cả các “halfling” (cả phiên bản Hobbit lẫn người lùn nhé).
Bên cạnh đó, trong cái thế giới của Elric, toàn thể cái đa vũ trụ được gọi là The Million Spheres, với mỗi chiều không gian và một vũ trụ là một Sphere riêng. Sau khoảng một thời gian dài, rất dài, sẽ xảy ra một sự kiện gọi là The Conjunction of the Million Spheres. Lúc sự kiện này xảy ra, bản chất của không gian thời gian sẽ bị thay đổi, và các vũ trụ, các tuyến thời gian, các chiều không gian sẽ chập nhập nhằng lại với nhau, cho phép sinh vật từ vũ trụ này tràn sang vũ trụ khác mà không cần đến phép màu. Đây cũng coi như dấu chấm hết cho một chuỗi Cycle của đa vũ trụ, và sau khi sự kiện này kết thúc, đa vũ trụ sẽ được nhào nặn lại, và một Cycle mới sẽ mở ra. The Conjunction of the Million Spheres chỉ được ám chỉ qua loa trong vũ trụ của Elric, và phải sang vũ trụ của một Eternal Champion khác tên là Hawkmoon (từng gặp Elric mấy lần), ta mới biết được cụ thể về bản chất của nó.
Và trong Witcher, ta có The Conjunction of the Spheres, một sự kiện xảy ra từ cả ngàn năm trước, khi các chiều không gian chập loạn xạ vào với nhau, và đủ thứ giống loài đáng lý không thể di chuyển được giữa các thế giới tràn sang chỗ nhau. Sự kiện này đã cho con người và nhiều sinh vật khác nữa tràn sang thế giới của Witcher, và khiến chúng ta có câu chuyện như ngày nay. Và đấy là còn chưa kể lúc loài người sang thế giới mới, họ đã phải nhờ cậy vào năng lượng Chaos nguyên thủy, sau đó mới hình thành ra các phù thủy và sống sót được, tương tự cách các Eldren đã phải làm lúc sang thế giới của Elric đấy nhé.
Ngoài những điểm nằm trong bản thân các tác phẩm đấy ra, anh em cũng nên nhìn đến những thứ mang tính “meta” hơn nữa. Cụ thể hơn, ý mình muốn nói là mọi người hãy nhìn vào bản thân Andrzej Sapkowski, tác giả của Witcher đi. Mặc dù Sapkowski chưa lần nào đả động đến việc Witcher lấy cảm hứng từ Elric of Melniboné, có ít nhất ba điểm về ông này không khỏi khiến ta nghi ngờ đồng chí đã tia bài Moorcock trong lúc viết Witcher.
Đầu tiên: Sapkowski cực kỳ mê đọc Fantasy, và thậm chí còn đã tham gia dịch các tác phẩm SFF từ tiếng Anh sang tiếng Ba Lan. Và vì Elric of Melniboné là một cái tên được rất nhiều fan của dòng ở phương Tây biết đến, đặc biệt trong giai đoạn tiền thập niên 90, không loại trừ khả năng Sapkowski đã tiếp xúc với tác phẩm từ sớm.
Thứ hai: vào năm 1985, Klubówka đã phát hành Elryk z Melniboné, bản dịch tiếng Ba Lan đầu tiên của Elric of Melniboné, đánh dấu lần đầu nhân vật này chính thức tiếp cận độc giả Ba Lan. Tình cờ thì trong cùng cái năm ấy, Sapkowski đã gửi bản thảo Wiedźmin, mẩu truyện ngắn đầu tiên của series Witcher, được đến cho tạp chí Fantastyka, và một năm sau đó thì nó được xuất bản. Không thấy có thông tin nào cho biết Elryk z Melniboné được xuất bản trước hay bản thảo Wiedźmin được nộp đi trước, nhưng cũng rất có thể ít nhất thì các chiến dịch marketing xung quanh Elryk z Melniboné cũng đã được khởi động từ sớm, đủ để đẩy Elric of Melniboné vào đầu Sapkowski.
Thứ ba, và đây là bằng chứng mạnh mẽ nhất: năm 2001, Sapkowski từng xuất bản một quyển sách có tên Rękopis znaleziony w Smoczej Jaskini: Kompendium wiedzy o literaturze fantasy (Manuscript Discovered in a Dragon's Cave: Fantasy literature compendium), trong đó ông liệt kê ra 100 cuốn sách mà bản thân coi là những tác phẩm quan trọng nhất trong dòng Fantasy, và khuyên tất cả cùng đọc. Danh sách đấy đã được tổng hợp lại ở đây: https://www.listchallenges.com/canon-of-fantasy-literature-according-to. Nếu vào trong đó, mọi người sẽ thấy Elric of Melniboné nằm chình ình ngay trong top 20 (quyển thứ 14).
Với tất cả những yếu tố này, có lẽ gọi Elric of Melniboné là nguyên mẫu của Witcher kể cũng không quá lời đâu nhỉ?
P/S: Elric of Melniboné và Witcher thực chất còn nhiều điểm chung khác nữa kia, nhưng liệt kê sạch ra thì hết ngày mất. Nếu anh em nào muốn tìm hiểu kỹ hơn về sự giống/khác của hai series này thì mọi người có thể tham khảo cái clip này nhé:
***
Bài gốc được đăng trong group Hội thích truyện Sci Fi trên Facebook. Cùng ghé chơi group để thảo luận về bài viết hoặc đọc thêm các bài tương tự, bạn nhé.
↓