🌟🌟🌟🌟🌟🌟🌟🌟🌟✖
9.5/10
LƯU Ý: review dựa trên bản tiếng Anh, thế nên
có thể mấy chỗ bậy bạ bị Nhã Nam lược bỏ mình sẽ ko rõ.
Truyện về cơ bản là Robinson Crusoe trên Sao
Hoả: 1 nhóm phi hành gia lên Sao Hoả gặp bão, và 1 người bị cuốn đi mất. Cả
đoàn phải bỏ anh ta lại vì tưởng đã chết. Nhưng thực tế anh ta vẫn toàn mạng,
và truyện xoay quanh nỗ lực sinh tồn của anh ta cùng với cố gắng đưa anh ta về
Trái Đất của NASA.
Cái thú vị đầu tiên nằm ở giọng văn. Mở đầu
truyện là như thế này:
"I’m pretty much fucked.
That’s my considered opinion.
Fucked."
Ngay từ 3 câu mở đầu đã là 2 câu chửi. Nó thể
hiện rất rõ cách tác giả viết cả quyển sách: trần trụi, hài hước, thực tế với đời
sống, và rất xuề xoà. Những bạn “thanh niên nghiêm túc” quen với lối viết hoa
lá cành chắc sẽ không hợp với cuốn này, vì mọi nhân vật, từ già đến trẻ, nam đến
nữ đều văng tục như chị bán cá bị công an giải toả (ko có ý xúc phạm các chị
bán cá nha :v ). Chính vì thế mà bạn có thể cảm thấy những con người trong sách
không cao siêu mà hoàn toàn có thể là chú hàng xóm bác về hưu đầu ngõ, những
con người ngay cạnh bạn. Vấn đề ở chỗ vì chửi tục nên Nhã Nam chắc chắn sẽ bị
kiểm duyệt và phải lọc bớt hoặc hãm phanh ngôn ngữ lại, có thể sẽ ảnh hưởng đến
cái hay của truyện.
Nhân vật chính, Mark Watney, được thể hiện ra
là một người cực kì thông minh, am tường về các loại khoa học khác nhau. Có mấy
chỗ đọc thấy điêu Mark thần thánh quá, nhưng vì anh là một nhà khoa học của
NASA nên điều này hoàn toàn có thể chấp nhận được. Ngoài ra, Mark mắc lỗi cực
kì nhiều, và rất lắm lần anh tí thì bỏ xác luôn, nhưng mà sau đó nhờ kiến thức
khoa học và sự tháo vát mà anh luôn chế ra được những món đồ mang tính “ba chấm”
để truyện không kết thúc quá sớm.
Bên cạnh Mark thì các tuyến nhân vật phụ và
“phó chính” dưới mặt đất (bộ sậu lãnh đạo NASA) và các nhân vật trên phi thuyền
(đồng đội của Mark) cũng được dành thời gian đáng kể. Truyện nhảy đi nhảy lại
giữa điểm nhìn của Mark và của các nhân vật khác để không ai chiếm quá nhiều
spotlight. Lúc chuyển về NASA, ta được chứng kiến những vấn đề về truyền thông,
về hậu cần, về “chính trị công ty” mà cực hiếm tác phẩm nào đâm sâu vào (phần lớn
space Sci Fi toàn để NASA thành 1 dạng tổng đài, chẳng mô tả rõ rành như The
Martian). Cá nhân mình đến giữa truyện còn bắt đầu muốn chương về Mark trôi qua
nhanh nhanh để về với NASA xem họ loay hoay giải quyết ra sao, đặc biệt khi họ
có thể quay phim chụp ảnh Mark thoải mái nhưng không thể liên lạc với anh ta,
mà Mark cũng chẳng biết mình chỉ cần hắt xì một cái là dưới đất loạn cào cào
lên rồi =)).
Về yếu điểm thì cái đầu tiên là cái chung cho
mọi cuốn thuộc dòng hard sci fi: khoa học rất lắm. Toán học rất lắm. Nông nghiệp
học rất lắm. Cơ khí học rất lắm. Nhiều cái “học” lắm, lắm, lắm cơ. Rất may là
tác giả chủ yếu dùng cách cợt nhả pha trò để thả thông tin, thế nên nó sẽ dễ
tiêu hoá hơn hẳn. Vấn đề là nhiều cái hài của nhà văn yêu cầu người đọc phải
quen 1 chút với pop culture của Mỹ, chẳng hạn biết 1 tí về các sitcom, các CD
hit, các comic, thời năm 80, 90, và 1 phần cũng hài kiểu bựa do chửi bậy linh
tinh, thế nên liệu bạn có tiêu hoá được mớ thông tin kia không cũng khá khó nói
Một vấn đề nữa là truyện đọc được 1 hồi sẽ thấy
mô típ hơi lặp đi lặp lại. Ví dụ như về phần Mark thì sẽ như sau: chết cha!
-> toán toán toán -> yay! -> chết cha! -> giải thích tại sao chết
cha (toán toán toán). Còn tại NASA sẽ là: Tình hình là toán toán toán -> thế
còn toán toán toán? -> f*ck you, toán toán toán -> thôi, lát tính sau. Nó
không quá mức lộ liễu, nhưng mà người đọc tỉnh đến tầm giữa truyện là có thể nhận
ra chu kì sắp đến vòng lặp chưa và đoán được mạch truyện (mặc dù tình tiết cực
kì khó đoán nhé, bởi vì toán :v )
Cái cuối cùng đó là tác giả để nhân vật trở
nên “kịch” quá đà. Chẳng hạn như Mark thì bị tung hê quá lố lên thành thần đồng,
và thú vui của anh là nghiên cứu vật lý tương đối, lịch sử các chuyến bay có
người lái,… đại khái là biến Mark thành mẫu hình “con nhà người ta” hoàn hảo.
Các nhân vật khác mặc dù có những nét đối nghịch độc đáo rất riêng nhưng bị thiếu
chiều sâu, thường chỉ hành xử theo 1 chiều, không tính trước tính sau gì hết.
Các đoạn hội thoại mặc dù hài nhưng lắm khi nghe rất giả tạo (ví dụ như đoạn đặt
tên dự án theo Lord of the Ring), như thể tác giả muốn vỗ vào mặt người đọc mà
nói là “bọn này đầu to mắt cận đấy, ghê chưa?” vì sợ người đọc ngu quá không hiểu
nổi các nhân vật trong truyện toàn dân nghiên cứu khoa học.
Nói chung, The Martian là một trong những cuốn Sci Fi “cứng” nhưng mà “mềm” nhất mình từng đọc. Nếu bạn mới làm quen với Sci Fi từ những cuốn YA dystopia như The Hunger Game, Divergent,… thì đây sẽ là bước đệm rất tốt để bạn làm quen với Hard Sci Fi, dòng Sci Fi phù hợp hơn với người lớn chứ không chỉ nhắm vào đối tượng thanh thiếu niên.
***
Bài gốc được đăng trong group Hội thích truyện Sci Fi trên Facebook. Cùng ghé chơi group để thảo luận về bài viết hoặc đọc thêm các bài tương tự, bạn nhé.
↓