🌕🌕🌕🌕🌕🌕🌕🌕🌕🌕
10/10
Bữa rồi về quê mấy buổi, có dịp rảnh rang ngồi đọc lại quyển Flowers for Algernon, tiện review luôn cho cả nhà.
Truyện xoay quanh nhân vật Charlie Gordon, một anh chàng thiểu năng IQ thấp hơn cả Bush. Anh được mời tham gia một thí nghiệm có thể giúp anh trở nên thông minh hơn. Khi trở nên thông minh, anh bắt đầu nhận thức được những điều mà hồi trước mình hoàn toàn không thấu hiểu, và tất nhiên trong đó có cả những điều tốt và điều xấu về xã hội và về chính bản thân anh.
Đầu tiên là về cốt truyện. Truyện có thể chia ra làm 3 phần: phần đầu khi anh này còn thiểu năng, phần 2 khi anh này đã khôn lên và bắt đầu bị giằng xé bởi những thực tại xã hội, và phần cuối khi anh ta đưa ra quyết định về cuộc đời mình. Riêng ở phần 2 mình thấy truyện cứ bị dông dài thế nào ấy, và có mấy đoạn cứ vòng vòng, vứt đi cũng được mà tác giả vẫn để vào. Chắc vì truyện gốc là một truyện ngắn, sau khi xuất bản ra sách riêng phải độn cho dày lên nên mới chêm vào như thế :v. 90% truyện sẽ là về tâm lý nhân vật, thế nên các bạn thích Sci Fi bởi lượng kiến thức khoa học của nó nên chuẩn bị tinh thần. Tất nhiên nó là Sci Fi nên khoa học cũng có, nhưng rất lớt quớt, chủ yếu nói về một số quy trình thí nghiệm và phương pháp khoa học chứ không có phân tích đâm sâu vào các thuật ngữ.
Cái hay nhất là nó phân tích tâm lý nhân vật cực kỳ chân thực và sống động. Những đoạn nhân vật còn thiểu năng tác giả viết rất khéo, để lộ vừa đủ để ta không cần quá tinh ý cũng nhận ra thực chất sự việc là như thế nào, nhưng lại không viết thừa cái nhận xét nào để ta thấy nhân vật thực sự không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Khi anh này khôn lên đâm hợm hĩnh, cách viết vẫn khiến ta đọc có muốn khinh bỉ cũng không được vì sự ngây thơ của anh ta vẫn được thể hiện. Truyện được viết theo dạng nhật ký, thế nên đọc sẽ có cảm giác chân tình, gần gũi hơn hẳn. Và xem cách ngữ pháp, câu từ thay đổi từ sai loạn xạ xị ngậu đến phức tạp, hoa mỹ, và rồi lại dần dần biến thái đi cũng là một cách rất sáng tạo để giúp ta nắm bắt được tiến trình phát triển của nhân vật mà tác giả không phải viết lộ hẳn ra ngoài.
Truyện không có nhiều nhân vật, và các nhân vật phụ chủ yếu dùng để tạo tình huống giúp nhân vật chính bộc lộ bản chất, và đại diện cho cách đối xử của các tầng lớp xã hội khác nhau đối với Charlie. Có 3 người đáng nói nhất là con chuột Algernon, Charlie, và… Charlie. Con chuột đáng chú ý là bởi nó tượng trưng cho cuộc đời của Charlie, rút gọn lại trong vài tháng ngắn ngủi. Nhưng mà Charlie thì ít nhất còn được làm chủ cuộc đời mình, còn thể hiện phản kháng lại, riêng Algernon kể cả khi khôn lên vẫn cứ chịu thân phận là một con chuột bạch để người đời chọc ngoáy. Thế nên dù tác giả không tả tâm lý con chuột, không cho nó nói câu nào, nhưng nhìn các hành động của nó mà cũng thấy thương cảm cực kỳ.
Về phần Charlie chia đôi ra thành 2 nhân vật là vì ta có Charlie khi còn thiểu năng và Charlie khi đã khôn ra. Tác giả viết tiến trình Charlie thiểu dần dần biến đổi thành Charlie khôn (cả trong tư duy, hành động) rất hợp lý, không bị khiên cưỡng, không đột ngột, nhưng đọc sẽ thấy đây là 2 nhân vật gần như khác hẳn nhau. Charlie thiểu tác giả viết với vẻ ngây thơ nhưng tràn đầy hi vọng. Mỗi lần gặp một sự kiện nào dù ảnh hưởng đến anh tiêu cực hay tích cực, anh đều nhoẻn cười, và anh luôn ngóng trông cái ngày anh được khôn lên. Chỉ riêng phần xem cách anh phản ứng lại với những người khác là đã khiến ta có cảm giác hết sức thương cảm rồi, sau khi đọc xong truyện này một lần, đọc lại thì càng thấy xót.
Còn Charlie khôn thì lại gợi cho ta một cảm giác bi kịch hơn. Đây là nhân vật thể hiện rõ nhất cái xung đột trong toàn bộ truyện, và các triết lý của truyện được thể hiện qua suy nghĩ của Charlie khôn nhiều nhất. Có thể nói nếu Charlie thiểu chỉ khiến ta thấy động lòng trắc ẩn bình thường trước một con người sống khổ, Charlie khôn là người sẽ ép ta phải nghĩ rất sâu về bản chất của con người, bản chất của tình yêu, bản chất của trí thông minh, và liệu cuộc đời khôn ngoan những đầy lo nghĩ có đáng sống hơn một cuộc đời đần độn nhưng hoàn toàn vô tư lự không.
Nhìn chung, đây là một tác phẩm tâm lý cực kỳ xúc động với những đề tài sâu sắc, xoay quanh vấn đề trí thông minh có thực sự đem lại cho ta một cuộc sống hạnh phúc hay không. Vấn đề duy nhất của quyển này chỉ là đoạn giữa có lúc nó tạo cho mình cảm giác thừa thãi, nhưng nó không quá nghiêm trọng, và đây thực sự là một cuốn sách tất cả mọi người đều nên đọc.
Nó có một bản truyện ngắn (cô đọng hơn, dễ gây xúc động hơn) và một bản tiểu thuyết (có thêm nhiều thông tin về thân thế nhân vật hơn). Mọi người có thể tuỳ chọn để đọc nhé.
***
Bài gốc được đăng trong group Hội thích truyện Sci Fi trên Facebook. Cùng ghé chơi group để thảo luận về bài viết hoặc đọc thêm các bài tương tự, bạn nhé.
↓